HET JA-WOORD

De aftrap, met Morning Glory als soundtrack

door Evelyn Fransen

In 1995 brak Oasis definitief door met haar nonchalante Britpop en won Ajax, tot ieders verrassing, de Champions League. Dat memorabele jaar ging ook Ravestein & Zwart van start. Twee studievrienden, René Ravestein en Rutger Zwart, gaven elkaar het ja-woord met het jeugdig elan van Ajax als inspiratiebron en het aanstekelijke Morning Glory van Oasis als soundtrack van die tijd. Een podcastwaardig verhaal, vond Jannah Ravestein, R&Z-projectmanager en junior copywriter, en – inderdaad – dochter van René. Zij interviewde vader en vriend en ik mocht aanschuiven bij deze bijzondere opname.

Jannah werd geboren in 1995 en is net als R&Z 25 jaar oud. Ze is letterlijk opgegroeid met R&Z en vroeg zich af: hoe is R&Z een kwart eeuw geleden precies ontstaan? Hoe zag de wereld, het vak en de arbeidsmarkt er toen uit? Hoe bouwden ze destijds in no time een heel bedrijf op met een reeks opdrachtgevers en een flink aantal medewerkers?

Achttiende eeuw voorbereiden Het was even wennen voor de heren om zelf geïnterviewd te worden, meestal stellen zij de vragen, maar eenmaal op stoom raken René en Rutger niet uitgepraat. Vooral de beginjaren roepen veel herinneringen op. Rutger haalt terug hoe hij zijn werk voor Ravestein & Zwart een tijd lang combineerde met een baan als universitair docent geschiedenis. Daarbij moest hij telkens schakelen tussen twee werelden. De ene dag een nieuwsbrief maken over arbeidsomstandigheden, voor ondernemers. De dag erop college geven, voor studenten geschiedenis. Het ging hem wonderbaarlijk goed af, weet René nog. ‘Rutger is van nature vrij onverstoorbaar. Dat flegma kwam toen goed van pas. Hij vertrok ooit aan het einde van een werkdag met de korte mededeling: morgen ben ik er niet, moet de achttiende eeuw voorbereiden. In een dag tijd zette Rutger de hoogte- en dieptepunten van een complete eeuw op een rij en gaf daar vervolgens een doorwrocht college over. Direct daarna kwam hij weer naar kantoor, om doodgemoedereerd verder te werken aan z'n nieuwsbrief.’

Interne memo's Rutger herinnert zich ook de gewoonte van René om interne memo’s te maken. Opmerkelijk in een – dan nog – tweekoppig bedrijf. Zo'n memo ging bijvoorbeeld over acquisitie of marktkansen, maar ook over de onderlinge samenwerking. Want: twee vrienden die samen een bedrijf beginnen, dat gaat mis, zo had hij gehoord van mensen die het konden weten. Dan kon je maar beter steeds man en paard noemen. René benoemde in zijn memo’s daarom graag elkaars specifieke kwaliteiten. Hij vond zichzelf met name ‘stilistisch sterk’. Rutger was op zijn beurt vooral goed in ‘archiveren en structureren’. Geen gekke observatie overigens, zo blijkt ook nu, een kwart eeuw later. Want speciaal voor deze podcast heeft Rutger enkele memo’s uit de beginjaren opgediept uit... zijn eigen archief.

‘Morgen ben ik er niet, moet de achttiende eeuw voorbereiden.’

Een belabberde arbeidsmarkt Terug naar het begin, want hoe is R&Z nou precies tot stand gekomen? Toen Rutger en René eind jaren tachtig van de vorige eeuw afstudeerden, was de arbeidsmarkt kortgezegd belabberd. Rutger vond een vluchtroute toen hij de kans kreeg om te promoveren op een onderzoek naar het ontstaan van het CDA. René begon aan zijn eigen loopbaanmars en ontwikkelde zich gaandeweg tot een freelance tekstschrijver.

Zijn orderportefeuille liep al snel over en toen hij weer eens omhoog zat, gooide René in de kroeg een balletje op bij zijn maten. Had iemand zin en tijd om hem te helpen? Rutger schoot hem te hulp. Het bleek het begin van een hechte samenwerking, de opmaat naar Ravestein & Zwart.

René gooide in de kroeg een balletje op: iemand zin om te helpen?

Een heuse niche

René en Rutger ontdekten, al samenwerkend en pionierend, een heuse niche: informatie en communicatie in de wereld van mens, werk en inkomen.

Uitgeverijen zoals het toenmalige Delwel, later opgegaan in Reed Business, waren maar wat blij met twee jonge schrijvers die wet- en regelgeving, sociaaleconomische trends en complexe materie konden vertalen naar de abonees van hun nieuwsbrieven, vakbladen en handboeken.

Ook commerciële dienstverleners zoals arbodiensten, verzekeraars en uitzendbureaus bleken behoefte te hebben aan redacteuren met inhoudelijke kennis op het gebied van alles wat met de factor arbeid te maken heeft. Een eenvoudige mailing leverde R&Z direct twee grote klanten op, waaronder ArboNed. De arbodienst wilde klanten, medewerkers en samenwerkingspartners informeren en inspireren met bladen en brochures en daarbij – ook toen al – mentaal marktleiderschap claimen op de thema’s die er voor hen toe deden.

Mysterieuze Z

De ‘Z’ zit nog steeds in de naam van het bedrijf, maar Rutger zelf niet. Alweer veertien jaar geleden besloot hij een andere koers te varen: hij verkocht zijn aandelen, ging de politiek in en vestigde zich als zelfstandig schrijver en adviseur. Refereert de mysterieuze ‘Z’ nog steeds aan medeoprichter Rutger Zwart? Of wordt wellicht ‘Zandbeek’ bedoeld, de partner en grote broer op het gebied van contentmarketing waar R&Z sinds 2009 samen mee optrekt? René laat het steeds vaker wijselijk in het midden.

Voor alle klanten en contacten die zich de afgelopen jaren hebben afgevraagd ‘Wie is toch die meneer of mevrouw Zwart in jullie naam, ik zie hem nooit?’ biedt deze podcast hoe dan ook uitkomst. Wil je het hele gesprek met de twee oprichters van R&Z horen? Beluister dan het volledige interview.

‘Wie is toch die meneer of mevrouw Zwart in jullie naam?Die zie ik nooit.’

EVELYN FRANSEN

Luisteren, de vraag achter de vraag ontdekken en dit vertalen naar creatieve en doeltreffende content. Dat is de rode draad in Evelyns werk. Met veel enthousiasme en nieuwsgierigheid maakt ze zich uiteenlopende onderwerpen razendsnel eigen. Ze houdt van grote en kleine avonturen. Van een roadtrip naar Mongolië tot een potje Uno met de kinderen. En elke dag afsluiten met een goed boek. Met echte, knisperende bladzijden. Het leven kan zo simpel zijn.